سیستم های روشنایی اضطراری
17 نوامبر
روشنایی, مقالات روشنایی اضطراری (ایمنی)

چرا باید از چراغ های روشنایی اضطراری و علائم خروج استفاده کرد؟

ضرروت استفاده از چراغ های اضطراری

چرا باید از علائم و چراغ های اضطراری در ساختمان ها استفاده شود؟ شرایط و ضوابط استفاده از چراغهای روشنایی اضطراری (روشنایی ایمنی ) چه می باشد؟

مقدمه

در شرایط بحرانی می توان از اضطراب و سردرگمی به عنوان یکی از عوامل خطر آفرین نام برد که این عامل را می توان با قرار دادن یک استراتژی شرایط اضطراری کاهش داد. در این استراتژی روشنایی مسیر فرار به وسیله چراغ های روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) تامین و درب های خروج به وسیله علائم خروج نشان داده می شوند، این مسئله بسیار حائز اهمیت است که در زمان بحران ، محل های خروجی به وضوح با تابلو مشخص و قابل مشاهده باشند.

این امر می تواند به افراد حاضر در ساختمان این اطمینان راه بدهد که می توانند به خارج از ساختمان بروند. همچنین ضرورت استفاده از علائم خروج با منبع روشنایی داخلی زمانی مشخص می گردد که در زمان بروز حریق و ایجاد دود سفید در ساختمان تنها منابع روشنایی با رنگ سبز دارای وضوح دید می باشند که این امر می تواند به نیروهای امدادی در خروج افراد و مسدومین از ساختمان کمک قابل توجه ای انجام دهد.

تعاریف :

مسیر فرار : مسیر تعیین شده برای فرار به یک محل امن در شرایط اضطراری .
روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) : آن بخش از نور اضطراری که این اطمینان را حاصل می کند که در زمان اضطرار افراد حاضر در ساختمان بتوانند با خیال راحت محل را ترک کنند.
منطقه باز (Open Area) : مناطق تجمع مردم و یا مناطق با مساحت بیشتر از 60 متر مربع.
خروج اضطراری : راهی که در زمان اضطرار استفاده می شود .
خروج نهایی : نقطه انتهایی از یک مسیر فرار.

هدف :

روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) در زمان قطع برق فعال می گردد. هدف از روشنایی اضطراری (روشنایی ایمنی ) این است که اطمینان حاصل شود تا در زمان قطع برق نور ایمنی ارائه شده به سرعت ، به طور خودکار و برای مدت زمان مناسب در یک منطقه مشخص شده فعال گردد تا افراد داخل محیط ساختمان با خیال راحت بتوانند محیط را ترک کنند.
هدف کلی از چراغ اضطراری این است که در زمان بروز حادثه و قطع برق امکان خروج ایمن از محیط و ساختمان با ایجاد شرایط مناسب بصری در جهت پیدا کردن مسیر راه فرار فراهم گردد

در مکانهایی که در آن کارهای پرخطر (مانند آزمایشگاهها ) انجام می پذیرد، باید نورپردازی اضطراری بالایی در نظر گرفته شود تا افراد در موقع قطع برق و بروز حادثه نور کافی جهت قرار دادن مواد و لوازم را در محفظه های مخصوص داشته باشند.
هدف از روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) تامین روشنایی برای ادامه فعالیت افراد نمی باشد و صرفا جهت تامین حداقل روشنایی لازم برای خروج افراد از ساختمان در بروز حادثه می باشد.
در زمان طراحی سیستم روشنایی اضطراری می بایست به این نکته توجه کرد که نباید میزان روشنایی کمتر و یا بیشتر از حد استاندارد تعیین شده در مقررات لحاظ گردد.

علامت خروج و خروج اضطراری

کلیات :

همانگونه که در قبل اشاره گردید، چراغ های روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) جهت روشنایی عادی و ادامه کار در زمان قطع برق طراحی نمی گردند، بلکه این سیستم در مسیرهای فرار اضطراری و روشنایی علائم خروج برای شناسایی راحت مسیر فرار توسط افراد حاضر در ساختمان و همچنین تامین حداقل روشنایی در محل های تجمع افراد که قطع برق در این مکان ها موجب وحشت شود و نیز در مناطق کار پرخطر نصب می گردند.
محل نصب چراغ های اضطراری :
1- در بالای هر درب خروج

2-نزدیک راه پله
3- نزدیک هر گونه تغییر مسیر و سطح
4- خروج اضطراری اجباری و علائم ایمنی
5- در هر تقاطع و راهرو
6- خروج نهایی در خارج از ساختمان
7- نزدیک به تجهیزات اطفاء حریق
8- نزدیک جعبه کمک های اولیه
9- اتاق جلسات و سمینار ( محل استقرار بیش از 4 نفر)
10- دفاتر بزرگ ( محل استقرار بیش از 4 نفر )
11- اتاق های بدون پنجره
12- سرویس های بهداشتی ، لابی ها و پستو های بیشتر از 8 متر مربع
13- اتاق دیزل ، کنترل و برق
14- آشپزخانه ها
15- آزمایشگاهها
16- داخل آسانسورها

شرکت سامان نوین تکفام به عنوان اراِئه دهنده راهکارهای روشنایی، قویترین شرکت در زمینه ارائه محصولات روشنایی اضطراری و ایمنی در ایران است. برای مشاهده محصولات این شرکت می توان به قسمت محصولات اضطراری مراجعه فرمایید.

تهیه کننده مقاله:

مهندس حسام سلطانی
صاعقه گیر و ساختمان های مقاوم در برابر صاعقه
05 نوامبر
مقالات سیستم های الکتریکال

حفاظت در مقابل صاعقه

حفاظت در مقابل صاعقه-استفاده از صاعقه‌گیر

براي جلوگيري از برخورد صاعقه به ساختمان‌های مرتفع و هدايت آن به زمين از سيستم صاعقه گیر استفاده مي‌شود. سه نوع صاعقه‌گير به شرح زير وجود دارند:

الف- صاعقه­ گیر نوع فاراده

اين نوع صاعقه گیر در واقع شبيه به يك قفسه است كه از تسمه ­هاي مسي تشكيل گرديده و كليه قطعات فلزي نمايان ساختمان‌ها را به يكديگر متصل مي‌كند. هم­چنين كليه وسايل فلزي بالاي بام از قبيل آنتن، دودكش و غيره توسط تسمه ­هاي فلزي به اضلاع قفسه وصل مي‌گردند. اضلاع عمودي قفسه در عمق 5/1 متري زمين به يكديگر متصل و در چند نقطه به چاه ارت وصل مي‌شوند.

ب- صاعقه­ گیر نوع راديواكتيو

در اين نوع صاعقه گیر يك ماده راديواكتيو بطور دائم هواي اطراف را يونيزه كرده و مقاومت الكتريكي آن را كاهش مي­دهد. حوزه عمل صاعقه­ گير بصورت يك مخروط معكوس مي‌باشد كه در نتيجه جريان برق صاعقه به طرف صاعقه­ گير هدايت شده و از آنجا توسط كابل به چاه زمين متصل مي­گردد.

ج- صاعقه­ گیر الكترواستاتيك

اين صاعقه­ گير براساس توليد سيگنال پالسي بـا ولتـاژ بالا و دامنـه و فـركانس مشخص و توليد ميـدان­هـاي الكترواستاتيكي و ايجاد گراديان ولتاژ اطراف هادي، محيط را يونيزه كرده و مقاومت الكتريكي را كاهش مي­دهد. در نتيجه جريان­هاي ناشي از صاعقه را به زمين هدايت مي­كنند. اين سيگنال­ها توسط يك اسيلاتور و يك پالس ژنراتور توليد مي­شوند. بنابراين خطر تشعشع راديواكتيو وجود ندارد.

د-حفاظت ثانویه در مقابل صاعقه

Surge یا جهش ناگهانی ولتاژ یا جریان می­تواند ناشی از صاعقه، کلیدزنی، اشتباه اپراتور، الکتریسیته ساکن و … باشد، علاوه بر آثار و تبعات شناخته شده ­ای که دارد می­تواند موجب وقوع تداخل الکترومغناطیسی (Electro Magnetic Interference) شود. از بین مواردی که اشاره شد، صاعقه اثرات زیان بار­تری دارد. البته در مواردی که سیستم­های تأسیسات برقی یا مخابراتی با استفاده از هادی ­های حفاظ‌دار، یا در لوله­ های فلزی اجرا شود، اتصال حفاظ هادی­ ها یا لوله ­های فلزی به سیستم اتصال زمین معمولاً حفاظت لازم را تأمین می­کند، در این گونه موارد در صورت عدم تأمین حفاظت لازم، هادی­ های فعال باید به وسیله برق‌گیرهای حفاظت ثانویه ( Secondary surge arrester  ) محافظت شوند. این تجهیزات در تابلوهای توزیع برق روی خط تغذیه برق یا دیتای دستگاه­ها نصب می­گردند.

تهیه کننده:

مهندس پژمان مرادیان
دیزل ژنراتور و کاربرد آن
04 نوامبر
مقالات سیستم های الکتریکال

دیزل ژنراتور و سایزینگ آن

نحوه انتخاب و سایزینگ دیزل ژنراتور بر اساس نوع کارکرد و کاربرد دستگاه

دستگاه های دیزل ژنراتور بر اساس سه نوع توان مصرفی بسته به نوع کارکرد و کاربری مد نظر بهره بردار سایز و انتخاب می شوند. نحوه انتخاب توان مورد نیاز از یک دستگاه دیزل ژنراتور می توان تاثیر مستقیم در سایزینگ و قدرت دستگاه داشته باشد.

بر این اساس سه توان درخواستی برای دستگاه های دیزل ژنراتور تعریف می گردد:

  • توان استندبای (Standby Power)
  • توان پرایم (Prime Power)
  • توان کانتینیوس (Continuous Power)

در ادامه نحوه انتخاب و سایزینگ هر یک از توان های مورد نیاز برای یک دستگاه دیزل ژنراتور آورده شده است.

توان استندبای Standby Power :

اندازه ی توان استندبای جهت استفاده دیزل ژنراتور یا ژنراتور گازسوزی است که به صورت اضطراری در مدار قرار داشته باشد و هیچگونه اضافه بار (Over load) در طول کارکرد آن رخ ندهد. این توان بیشتر در جاهایی به کار میرود که برق قابل اطمینان دارند و فقط در هنگام قطعی برق به دستگاه احتیاج پیدا خواهند شد. به عبارت دقیق تر چنانچه قرار باشد از دیزل ژنراتور در یک سال کمتر از 200 ساعت با ماکسیموم ضریب توان 0.8 استفاده شود، به شما پیشنهاد میکنیم که در انتخاب دیزل ژنراتور مناسب توان استندبای را مد نظر قرار دهید و تنها به این نکته توجه داشته باشید که در یک سال بیش از ۲۵ ساعت با توان ماکسیموم استندبای آن کار نکنید تا آسیبی به دستگاه شما نرسد.

توجه: اگر بر اساس توان استندبای دیزل ژنراتور خود را انتخاب کردید هرگز دستگاه را در حالت اضافه بار (Over load) قرار ندهید چرا که ممکن است آسیب جدی به دستگاه وارد شود.

توان پرایم Prime Power :

“rtl” style=”text-align: justify;”>چنانچه قرار است دیزل ژنراتور شما در یکی از دو حالت زیر به کار گرفته شود میتوانید از این توان جهت سایزینگ دستگاه استفاده کنید:

  1. تایم نامحدود کارکرد دستگاه:

چنانچه قرار است دستگاه شما به میزان نامحدود در سال به کار گرفته شود و همچنین شما دارای یک بار متغییر هستید و توان ثابتی از دستگاه نمیکشید، میتوانید با توجه به این توان دیزل ژنراتور خود را انتخاب نمایید، با این شرط که میانگین توان استفاده شده در ۲۵۰ ساعت از هر دوره کارکرد دستگاه نباید بیشتر از ۷۰ درصد توان پرایم باشد و همچنین مجموع ساعاتی که با حداکثر توان پرایم از دیزل ژنراتور بهره میبرید نباید از 500 درصد توان پرایم دستگاه در یک سال تجاوز کند.

همچنین شما میتوانید تا ده درصد اضافه بار (Over Load) از دستگاه جریان بکشید. به شرطی که به ازای هر ۱۲ ساعت کارکرد تنها یک ساعت اضافه بار وجود داشته باشد و همچنین دستگاه شما در یک سال بیش از ۲۵ ساعت در حالت اضافه بار قرار نگیرید.

  1. تایم محدود کار دستگاه:

چنانچه دستگاه شما به میزان تایم محدودی کمتر از 750 ساعت در سال زیر بار ثابت قرار گیرد و مطمین باشید. که هیچگونه اضافه باری به دستگاه وارد نمیشود ما به شما پیشنهاد میکنیم بر اساس توان پرایم دستگاه خود را سایز نمایید.

توجه: در صورت استفاده از دستگاه در یک سال کمتر از ۲۵۰ ساعت کار را با توان استندبای و استفاده بیستر از ۷۵۰ ساعت کار را با توان کانتینیوس دستگاه میبایست تامین کرد. بنابراین بهترین بازه کارکرد برای انتخاب دستگاه بر اساس توان پرایم بین 250 ساعت تا 750 ساعت کارکرد در یک سال می باشد.

توان کانتینیوس Continuous Power :

dir=”rtl” style=”text-align: justify;”>چنانچه در یک سال بیش از ۷۵۰ ساعت از دستگاه دیزل ژنراتور استفاده خواهید کرد. قطعا باید این توان را جهت سایزینگ مد نظر قرار دهید و توجه داشته باشید. به هیچ وجه اضافه بار رخ ندهد چرا که آسیب جدی به دستگاه وارد خواهد شد.

تهیه کننده: مهندس محمد عابدین