راهنمای جامع شناخت انواع چراغ اضطراری و سیستم‌های روشنایی ایمنی

سیستم‌های روشنایی ایمنی از نظر عملکرد، نحوه تغذیه باتری پشتیبان و سیستم کنترل و مانیتورینگ، تنوع بسیار بالایی دارند که اغلب در زمان طراحی و انتخاب با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. شناخت دقیق انواع چراغ اضطراری به شما کمک می‌کند تا بهترین استراتژی را برای حفظ ایمنی ساختمان در زمان قطع برق پیاده‌سازی کنید.

در این مقاله، انواع مختلف سیستم‌های روشنایی اضطراری را از دو دیدگاه «نحوه عملکرد» و «منبع تغذیه» به صورت تخصصی مورد بررسی قرار می‌دهیم.

۱. طبقه‌بندی انواع چراغ اضطراری از نظر عملکرد

چراغ‌های ایمنی از لحاظ عملکرد به پنج دسته اصلی تقسیم می‌شوند که هر کدام کاربرد و استانداردهای خاص خود را دارند:

الف) چراغ اضطراری دائم‌کار (Maintained)

این نوع چراغ در زمان اتصال برق شهری دقیقاً مانند یک چراغ معمولی کار می‌کند و به طور دائم روشن است. اما به محض قطع شدن شبکه توزیع، تغذیه چراغ به خروجی باتری متصل شده و چراغ بدون وقفه، تا زمان اتمام شارژ باتری پشتیبان به عملکرد خود ادامه می‌دهد.

• کاربرد: عمده استفاده از این سیستم برای علائم نورانی «خروج ایمنی» (Exit Signs) است که باید بر اساس استانداردهای بین‌المللی همواره روشن باشند.

ب) چراغ اضطراری شرایط اضطراری کار (Non-Maintained)

این مدل برخلاف نوع Maintained، در شرایط نرمال (هنگام اتصال برق شهری) کاملاً خاموش است. برق شهر در این چراغ‌ها تنها برای شارژ کردن باتری استفاده می‌شود و چراغ صرفاً در صورت قطع برق، به عنوان منبع نور اضطراری روشن می‌گردد.

• کاربرد: تامین روشنایی راهروها و مسیرهای خروج در شرایط بحرانی جهت جلوگیری از ایجاد پنیک و ترس.

ج) چراغ ایمنی ترکیبی (Combined)

چراغ‌های Combined ترکیبی از دو حالت قبلی هستند. این تجهیزات شامل دو یا چند منبع نوری (یا یک منبع با قابلیت تامین حداقل ۲ سطح روشنایی) می‌باشند. در حالت عادی یکی از لامپ‌ها روشن است و در زمان قطع برق، تمام ظرفیت نوری فعال می‌شود تا ایمنی مسیر فرار تضمین گردد.

د) مدل چندمنظوره (Compound)

انواع چراغ اضطراری مدل Compound جهت پیاده‌سازی همزمان مدارهای دائم‌کار و موقت استفاده می‌شوند. این چراغ‌ها دارای دو مدار روشنایی جداگانه هستند؛ در شرایط نرمال چراغ در حالت دائم‌کار است و در زمان قطعی برق، مدار موقت نیز فعال می‌شود. از باتری این سیستم می‌توان به عنوان منبع تغذیه برای مدل‌های تلسکوپی نیز بهره برد.

هـ) چراغ تلسکوپی  (Satellite)

چراغ‌های Satellite صرفاً جهت تامین روشنایی ویژه ایمنی در زمان قطع برق به کار می‌روند. عملکرد آن‌ها به صورت Non-Maintained است و اصولاً به باتری‌های پشتیبان بسیار قدرتمندی مجهز هستند.

 

 

۲. دسته‌بندی انواع چراغ اضطراری بر اساس منبع تغذیه

یکی دیگر از استانداردهای طبقه‌بندی سیستم‌های روشنایی ایمنی، نحوه تامین برق آن‌ها در شرایط خاموشی است. این ساختار به دو دسته کلی تقسیم می‌شود:

سیستم باتری داخلی یا سرخود (Self-Contained)

در این حالت، هر چراغ منبع تغذیه و باتری مخصوص به خود را درون بدنه‌اش جای داده است. به دلیل هزینه‌های پایین‌تر نصب، این سیستم در پروژه‌های کوچک و متوسط محبوبیت بسیار بالایی دارد.

• مزایا:

  • نصب سریع‌تر و ارزان‌تر به دلیل عدم نیاز به کابل‌کشی‌های پیچیده.

  • امکان استفاده از سیم‌های برق معمولی (برخلاف سیستم باتری مرکزی که نیازمند کابل‌های مقاوم در برابر حریق است).

  • روشن شدن خودکار چراغ در صورت قطع شدن کابل برق همان نقطه.

  • قابلیت توسعه آسان سیستم با اضافه کردن چراغ‌های جدید.

• معایب:

  • تاثیرپذیری باتری‌ها از شرایط دمایی محیط نصب (کاهش راندمان در گرمای شدید).

  • محدودیت عمر باتری‌ها بین ۲ تا ۴ سال.

  • زمان‌بر بودن فرآیند تست دوره‌ای (نیاز به بررسی تک‌تک چراغ‌ها به صورت مجزا).

سیستم باتری مرکزی (Central Battery)

در این ساختار، برق مورد نیاز از یک منبع باتری مرکزی تامین می‌شود. باتری‌ها در یک اتاق مخصوص قرار دارند و برق (به صورت AC یا DC) از طریق کابل‌های نسوز و تابلوهای توزیع به انواع چراغ اضطراری در طبقات مختلف ساختمان ارسال می‌شود. در پروژه‌های بسیار بزرگ که طول عمر و تعمیر و نگهداری آسان در اولویت است، این سیستم توجیه اقتصادی پیدا می‌کند.

• مزایا:

  • تعمیر، نگهداری و تست سیستم بسیار آسان و متمرکز است.

  • طول عمر بالای باتری‌ها (بین ۵ تا ۱۰ سال).

  • عدم تاثیرپذیری عملکرد سیستم از دمای محل نصب چراغ‌ها.

  • توجیه اقتصادی بالا در پروژه‌هایی با تعداد چراغ بسیار زیاد.

• معایب:

  • هزینه بالای راه‌اندازی و تجهیزات اولیه.

  • هزینه سنگین کابل‌کشی (الزام به استفاده از کابل‌های ضد حریق).

  • وابستگی کل سیستم به یک منبع (خرابی باتری مرکزی یا قطعی مسیر اصلی می‌تواند بخش بزرگی از ساختمان را در تاریکی فرو ببرد).

  • نیاز به اختصاص یک اتاق مجهز به سیستم تهویه مناسب برای نگهداری باتری‌ها.

نتیجه‌گیری

انتخاب صحیح میان انواع چراغ اضطراری نیازمند بررسی دقیق ابعاد پروژه، بودجه و استانداردهای ایمنی ساختمان (HSE) است. برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده محصولات استاندارد، می‌توانید به بخش مقالات سیستم‌های روشنایی اضطراری سانوتک مراجعه نمایید و یا برای مطالعه توضیحات کامل‌تر، بخش مقالات تخصصی روشنایی اضطراری ما را بررسی کنید.

شرایط اضطرار در ساختمان

به محض اینکه در یک ساختمان حادثه ای رخ بدهد، موجی از وحشت و اضطراب تمامی ساکنین ساختمان را فرا می گیرد. تقریبا در این لحظات تمامی افراد به فکر نجات خود و خانواده هایشان هستند. تخلیه جمعیتی باید از مسیر های خروج اضطراری و از درب خروج اضطراری انجام شود تا به محل امن مشخص شده برسند. (مطابق استانداردهای مسیر خروج اضطراری). در چنین مواقعی باید ساختمان ها را در اسرع وقت تخلیه کرد. وجود کوتاه ترین مسیر که بتواند در سریع ترین زمان افراد را به خارج از ساختمان هدایت کند از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این شرایط تقریبا واکنش همه افراد شبیه به هم است. انسان ها به صورت طبیعی تمایل دارند که از خطر به دور باشند. طبیعی ترین واکنش هم فرار است. فرار برای خروج از ساختمانی که در معرض خطر تخریب یا آتش سوزی است.

درب های خروج اضطراری

با توجه به حوادثی که در ساختمان های بزرگ رخ داده است، شرکت های مهندسی برای کاهش تلفات انسانی در شرایط اضطراری دست به بررسی و تعیین استانداردهای مسیر خروج اضطراری جدیدی زدند. یکی از این استانداردها تعیین مسیرها و درب های خروج اضطراری بود. درب خروج اضطراری امروزه به یکی از اجزای اصلی ساختمان ها تبدیل شده است. تقریبا تمامی ساختمان های پرجمعیت و چند طبقه دارای تعداد زیادی درب خروج اضطراری هستند. در این ساختمان ها برای تخلیه سریع نفرات مسیرهای مشخصی از قبل تعیین می شود. این مسیر ها به درب های خروجی منتهی میگردد که درب خروج اضطراری نامیده می شوند.

مقررات و قوانین برای خروج اضطراری

مقررات و استانداردهای مسیر خروج اضطراری وضع شده در ساختمان ها همه سازندگان را مجبور به پیروی از این قانوانین کرد. برای خروج در هنگام اضطرار باید یک مسیر مشخص وجود داشته باشد. این مسیر یا مسیر های اضطراری باید از قبل در ساختمان ایجاد شود. به عنوان مثال در آلمان قوانینی در این زمینه وجود دارد که اعلام می کند. تعیین مسیر خروج اضطراری در ساختمان ها باید در اولویت بالا باشند. این مسیر ها باید با بالاترین استاندارد ها و امنیت های سازه ای ساخته شوند. راه های منتهی به این مسیر ها و درب خروج اضطراری باید با مقاوم ترین حالت ممکن ساخته شوند.

امروزه با توجه به استانداردهای مسیر خروج اضطراری و دستورالعمل های مشخص شده. ایمنی افراد در ساختمان ها افزایش چشمگیری یافته است. مسیرها و درب خروج اضطراری که به وسیله علائم و چراغ روشنایی ایمنی (اضطراری) مشخص میگردند، باعث تقویت ایمنی ساختمان ها و نفرات ساکن در آنها شده است.

مسیرهای خروج اضطراری

در ساختمان های بزرگ به تعداد کافی مسیر خروج اضطراری و درب خروج اضطراری تعبیه شده است. قوانین مربوط به این ساختار در اختیار شهرداری ها و سازمان آتش نشانی است. مسیرهای خروجی ایمن به مردم این اجازه را میدهد که در هنگام ازدحام جمعیت به سرعت به سمت درب های خروج اضطراری بروند.

در سال های اخیر در سازمان ها، مدارس، دانشگاه ها و ادارات به نفرات و کارمندان آموزش های لازم در هنگام خروج اضطراری داده شده است. اما با این حال ممکن است در فروشگاه ها و سالن های سینما و دیگر ساختمان ها که مردم عادی در آنها رفت و آمد می کنند، افرادی باشند که با این آموزش ها آشنایی نداشته باشند. استاندارد های روز اروپا برای این افراد روند خروج اضطراری را راحت کرده است.

با توجه به این قوانین درب خروج اضطراری در ساختمان ها به صورتی نصب و تعبیه می شوند که به سمت بیرون باز شوند. این درب ها از ساختاری واحد تشکیل شده است. تقریبا در تمام دنیا رنگ درب خروج اضطراری قرمز است. (در بعضی کشور ها رنگ های سبز و سفید نیز استفاده می شود). بر روی این درها کلمه خروج به فارسی و معادل انگلیسی آن ( Exit ) نوشته شده است.

در هنگام بروز هر نوع حادثه ای باید بتوانیم با پیروی کردن از علائم خروج ایمنی (اضطراری) و بهره گیری از چراغ های روشنایی ایمنی (اضطراری) به راحتی مسیر خروج اضطراری را بیابیم. با شناسایی درب خروج اضطراری به راحتی از ساختمان ها خارج شویم. مسیر های و درب خروج اضطراری در ساختمان توسط ناظر تاسیسات و ایمنی ساختمان ها به صورت پیوسته بررسی و نظارت می شوند. با انجام این نظارت ها در هنگام بروز حادثه کمترین تلفات را شاهد خواهیم بود .

علامتگذاری راههای خروجی

طبق مقررات ملی ساختمان به منظور هدایت صحیح افراد از ساختمان در زمان های حادثه، می بایست کلیه خروجی های ساختمان توسط علائم و تابلو خروج اضطراری استاندارد به صورت کاملا واضح و آشکار مشخص گردند. تا کلیه افراد حاضر در ساختمان نسبت به راههایی خروجی غیر از راهی که از آن به ساختمان وارد شده اند آگاه گردند. نوع ،طراحی و نصب این علائم و تابلوها دارای قوانین می باشد که در ادامه به برخی از این مقررات اشاره می گردد:

• در تمامی مکان می بایست از روشن شدن تابلو خروج اضطراری نصب شده بر فراز درب های خروج به محض اعلام خطر اطمینان حاصل شود.
• اگر امکان قرار دادن چراغ خروج اضطراری بر فراز درب وجود ندارد. می بایست چراغ خروج اضطراری در محلی نصب گردد که به وضوح قابل رویت و کمترین امکان کثیف و یا پنهان شدن در پشت موانع را دارد .
• اگر خروجی در معرض دید نباشد و یا کسی را که در حال گریختن است دچار تردید نماید. نصب چراغ های خروج اضطراری مکمل به همراه جهت نما ها به تعداد لازم و در مکانهای مناسب در طول مسیر خروج الزامی است.

• علائم خروج اضطراری می بایست دارای نورپردازی داخلی باشد. دارای حروف سفید رنگ بر اساس ضخامت قلم حداقل 20 میلیمتر در روی زمینه شفاف سبز رنگ ، حاوی کلمات ” خروج اضطراری” یا ” راه پله اضطراری ” باشند. در نزدیکی درب یا پنجره ای که به خروجی اضطراری هدایت می شوند نصب گردند.

• در صورتیکه از همه نقاط خروجی، تابلو خروج اضطراری دیده نشود. می بایست تابلوهای خروج اضطراری دیگری به صورت جهت نما، با نور پردازی داخلی یا خارجی با حروف سفید بر اساس ضخامت قلم حداقل 10 میلیمتر، با زمینه سبز در راهروها یا گذرگاه ها نصب شود.
• در راه پله ها چراغ های اضطراری باید در داخل محوطه پلکان و متصل به سیستم برق اضطراری باشند. و حداقل یک چراغ سفید رنگ در هر پاگرد طبقه و یک چراغ های خروج اضطراری از داخل نور پردازی شده بر روی درب خروج ، راهنما به سمت خارج یا خیابان نصب شود. ضمناً باید چراغ سفید رنگ دیگری نیز در پاگرد وسط طبقات ( که می تواند متصل به سیستم برق اضطراری نباشد ) قرار داشته باشد.
• روشنایی چراغ های اضطراری راه پله ها نباید از 40 وات کمتر باشد . چراغ های کنار هر پله می تواند 10 وات باشد سایر چراغ های اضطراری نباید ضعیف تر از 25 وات باشند.
• در هر تغییر مسیر راهروها و گذرگاه های خروج یا تقاطع آنها با راهروهای عمومی ، پله ها ، باید یک چراغ سفید متصل به سیستم برق اضطراری نصب گردد.
• این چراغ باید در بالای هر علامت راهنما، هر در گاهی و راه فرار از حریق در بیرون ساختمان نیز نصب شود. مگر در صورتی که مسئول آن ، نورپردازی موجود خیابان را برای روشنایی آن کافی بداند.

• هر راهرو عمومی ، گذرگاه خروج اضطراری و راه فرار از حریق ، باید حداقل یک چراغ اضطراری سفید رنگ برای هر 24 متر طول راهرو یا بخش های وابسته آن ، داشته باشد و باید روشنایی عمومی که به سیستم چراغ های اضطراری متصل نمی گردد ، تکمیل کننده آن باشد . در صورتیکه تعداد چراغ ها از یک چراغ اضطراری و یک چراغ عادی کمتر نباشد می توان از چراغ اضطراری برای تامین نور عمومی نیز استفاده کرد.

• تابلو خروج اضطراری باید در محل خروج ها، یا محل قرارگیری خروجی های حریق در راهروهای عمومی نصب گردد. مگر در مواردی که آن خروجی ها محل اتصال به اتاق یا فضاهای دیگری باشد که دارای اتصال مستقیم به راهرو هستند.
• چراغ خروج اضطراری باید در محل همه درب ها و پنجره هایی که بعنوان خروج به راه پله ، سطوح شیبدار ، خروجی های افقی راهروها ، پلکانهای خارجی یا گذرگاه ها استفاده می شوند تعبیه شود. در شرایط خاصی که مسئول آن بخاطر عدم استفاده از کاربری در ساعات شب اجازه می دهد ( مثل بانک ها یا کاربری های عادی دیگر ) این علائم تصویری می تواند فاقد روشنایی داخلی باشند.
• تمام دسترسهای خروج باید با علامتهای تایید شده که سمت و جهت دستیابی به خروج را با پیکان نشان می دهد مشخص شوند. مگر آنکه خروج و مسیر دسترسی به آن به آسانی و فوریت ، قابل دیدن باشد. تعداد و موقعیت این علائم باید به گونه ای انتخاب شود که فاصله هیچ نقطه ای از دسترس خروج تا نزدیکترین علامت قابل مشاهده ، از 30 متر بیشتر نشود.
• تمام خروجهای هر بنا، به استثناء درهای اصلی واقع در جداره های بیرونی، باید با علامتهای تایید شده مشخص شوند. علامت هر خروج باید در موقعیتی نصب شود که از تمام جهات دسترسی به آن خروجی به آسانی دیده شود.
• علائم خروجی باید موقعیتی مناسب و رنگ و طرحی متضاد با تزئینات و نازک کاریهای داخلی و سایر علائم و نشانه ها داشته باشند تا با آسانی دیده شوند. هیچ نوع تزئینات ، مبلمان ، تجهیزات و تاسیسات نباید مانع دیده شدن علائم خروج شود.

همچنین استفاده از انواع نور پردازی ، نمایش تصویر و یا شیئی که روشنایی آن بیشتر از روشنایی علائم خروج بوده یا در مسیر رویت علائم خروج توجه را به فرد جلب کند، مجاز نخواهد بود.

• تابلو خروج باید ساده و قابل فهم برای همگان بوده و کلمه “خروج” را بطور ساده خوانا و آشکار نشان دهند.
• هر راه عبور یا راه پله ای که خروج نبوده و به دسترس خروج نیز منجر نمی شود ، اما به دلیل موقعیت خود ممکن است با یک خروج یا دسترس خروج اشتباه گرفته شود ، باید با علامتی تایید شده که عبارت ” خروج نیست ” بر آن نوشته شده ، مشخص گردد.
• علائم خروج باید بوسیله یک منبع نور قابل اطمینان ، از روشنایی مناسب برخوردار باشد. علائم خروج می توانند از درون روشن یا از بیرون نورپردازی شوند . اما در همه حال و در هریک از دو حالت روشنایی عادی و اضطراری بنا ، باید به خوبی دیده شوند.
• شدت روشنایی علائم چه از بیرون و چه از داخل نور پردازی می شوند نباید کمتر از 54 لوکس باشد.
• در تمام مواردی که در این مقررات ، پیوستگی روشنایی راههای خروج تصریح شده ، چراغ های خروج اضطراری باید بطور پیوسته روشن باشند ، مگر در مواردی که همزمان با فعال شدن شبکه حریق ، روشنایی علائم خروج بصورت چشمک زن در می آیند.
• همچنین در تمام مواردی که در این مقررات ، ضرورت استفاده از تسهیلات روشنایی اضطراری اعلام شده ، علائم خروج باید به شبکه روشنایی اضطراری متصل باشند.

مقررات علائم خروج اضطراری

الزامات

• روشنایی راههای خروجی باید به گونه ای طراحی و تنظیم شود که در مواقعی از شبانه روز که بنا مورد تصرف است. روشنایی به طور مداوم و پیوسته بر قرار باشد و متصرفان بتوانند راه را به درستی تشخیص داده و مسیر خروج را به راحتی طی کنند.
• شدت روشنایی کف راههای خروج نباید کمتر از 10 لوکس باشد . در تصرفهای تجمعی ، در حین اجرای تئاتر یا نمایش فیلم و اسلاید ، دسترس خروج استثناً می تواند به حداقل 2 لوکس کاهش داده شود.
• تعداد و موقعیت منابع روشنایی و طرح نور پردازی باید به گونه ای باشد که با خارج شدن یک چراغ یا منبع روشنایی از مدار، هیچ قسمت از راه خروج در تاریکی فرو نرود.
• برق مورد نیاز برای روشنایی مسیرهای خروج باید از منبع مداوم و مطمئن تامین شود. در مواردی که حفظ تداوم روشنایی مسیرهای خروج به تعویض منبع تامین برق بستگی یابد ، این تعویض باید طوری پیش بینی شود که وقفه محسوس در روشنایی راههای خروج ایجاد نگردد. چنانچه از ژنراتور های اضطراری استفاده می شود ، شبکه باید بطور خودکار عمل نموده و وقفه ایجاد شده در روشنایی ، از 10 ثانیه بیشتر نشود.
• ژنراتورها برق اضطراری باید بتواند به مدت حداقل 5/1 ساعت ، شدت روشنایی مقرر شده را تامین کنند. پس از گذشت این زمان ، شدت روشنایی می تواند به 6 لوکس افت کند.
• سیستم روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) باید از نوع عملکرد پیوسته یا از نوع عملکرد خودکار بدون واسطه و خود تکرار انتخاب شود.
• در مواردیکه برای روشنایی اضطراری ( روشنایی ایمنی ) راههای خروج ، از نیروی باطری کمک گرفته شود. نحوه طراحی سیستم ، نوع باطریها و چگونگی شارژ شدن آنها باید به تایید مقام قانونی مسئول برسد.

بایدها تابلو خروج

به منظور هدایت صحیح افراد ، خروجی های مختلف ساختمان باید توسط علائم و تابلو ها کامل واضح و آشکار گردند تا مردم بدانند راههایی غیر از راهی که ار آن وارد شده اند نیز برای خروج وجود دارد .

باید از روشن شدن چراغ ها و علائم نورانی نصب شده بر فراز درب های خروج به محض اعلام خطر اطمینان حاصل شود.

اگر امکان قرار دادن علامت نورانی بر فراز درب وجود ندارد. باید در محلی که به وضوح قابل رویت بوده و کمتر امکان کثیف و یا پنهان شدن در پشت موانع را دارد ، نصب گردد.

اگر خروجی در معرض دید نباشد و یا کسی را که در حال گریختن است دچار تردید نماید. نصب علائم مکمل خروج اضطراری به همراه جهت نما ها به تعداد لازم و در مکانهای مناسب در طول مسیر خروج الزامی است.

علائم نورانی خروج باید دارای نورپردازی داخلی و دارای حروف سفید رنگ بر اساس ضخامت قلم حداقل 20 میلیمتر در روی زمینه شفاف سبز رنگ ، حاوی کلمات ” خروج اضطراری” یا ” راه پله اضطراری ” باشند و در نزدیکی درب یا پنجره ای که به خروجی اضطراری هدایت می شوند نصب گردند.

در صورتیکه از همه نقاط خروجی، علامت خروج اضطراری دیده نشود. باید علائم نورانی دیگری به صورت جهت نما، با نور پردازی داخلی یا خارجی با حروف سفید بر اساس ضخامت قلم حداقل 10 میلیمتر، بر زمینه سبز در راهروها یا گذرگاه ها نصب شود.

الزامات راه پله

در راه پله ها چراغ های اضطراری باید در داخل محوطه پلکان و متصل به سیستم برق اضطراری باشند. و حداقل یک چراغ سفید رنگ در هر پاگرد طبقه و یک علامت نورانی خروج اضطراری از داخل نور پردازی شده بر روی درب خروج ، راهنما به سمت خارج یا خیابان نصب شود. ضمناً باید چراغ سفید رنگ دیگری نیز در پاگرد وسط طبقات ( که می تواند متصل به سیستم برق اضطراری نباشد ) قرار داشته باشد.
روشنایی چراغ های اضطراری راه پله ها نباید از 40 وات کمتر باشد . چراغ های کنار هر پله می تواند 10 وات باشد سایر چراغ های اضطراری نباید ضعیف تر از 25 وات باشند.
در هر تغییر مسیر راهروها و گذرگاه های خروج یا تقاطع آنها با راهروهای عمومی، پله ها، باید یک چراغ سفید متصل به سیستم برق اضطراری نصب گردد.
این چراغ باید در بالای هر علامت راهنما، هر در گاهی و راه فرار از حریق در بیرون ساختمان نیز نصب شود. مگر در صورتی که مسئول آن، نورپردازی موجود خیابان را برای روشنایی آن کافی بداند.

الزامات راهروها

هر راهرو عمومی، گذرگاه خروج اضطراری و راه فرار از حریق، باید حداقل یک چراغ اضطراری سفید رنگ برای هر 24 مترطول راهرو یا بخش های وابسته آن، داشته باشد. و باید روشنایی عمومی که به سیستم چراغ های اضطراری متصل نمی گردد ، تکمیل کننده آن باشد . در صورتیکه تعداد چراغ ها از یک چراغ اضطراری و یک چراغ عادی کمتر نباشد می توان از چراغ اضطراری برای تامین نور عمومی نیز استفاده کرد.

الزامات محل خروج و درب خروج

علامت نورانی خروج اضطراری باید در محل خروج ها، یا محل قرارگیری خروجی های حریق در راهروهای عمومی نصب گردد. مگر در مواردی که آن خروجی ها محل اتصال به اتاق یا فضاهای دیگری باشد که دارای اتصال مستقیم به راهرو هستند.
علامت نورانی خروج اضطراری باید در محل همه درب ها و پنجره هایی که بعنوان خروج به راه پله، سطوح شیبدار، خروجی های افقی راهروها، پلکانهای خارجی یا گذرگاه ها استفاده می شوند تعبیه شود. در شرایط خاصی که مسئول آن بخاطر عدم استفاده از کاربری در ساعات شب اجازه می دهد ( مثل بانک ها یا کاربری های عادی دیگر ) این علائم تصویری می تواند فاقد روشنایی داخلی باشند.
تمام دسترسهای خروج باید با علامتهای تایید شده که سمت و جهت دستیابی به خروج را با پیکان نشان می دهد مشخص شوند. مگر آنکه خروج و مسیر دسترسی به آن به آسانی و فوریت ، قابل دیدن باشد. تعداد و موقعیت این علائم باید به گونه ای انتخاب شود که فاصله هیچ نقطه ای از دسترس خروج تا نزدیکترین علامت قابل مشاهده ، از 30 متر بیشتر نشود.
تمام خروجهای هر بنا، به استثناء درهای اصلی واقع در جداره های بیرونی، باید با علامتهای تایید شده مشخص شوند. علامت هر خروج باید در موقعیتی نصب شود که از تمام جهات دسترسی به آن خروجی به آسانی دیده شود.

الزامات ساختار تابلو خروج

علائم خروجی باید موقعیتی مناسب و رنگ و طرحی متضاد با تزئینات و نازک کاریهای داخلی و سایر علائم و نشانه ها داشته باشند. تا با آسانی دیده شوند. هیچ نوع تزئینات ، مبلمان ، تجهیزات و تاسیسات نباید مانع دیده شدن علائم خروج شود . همچنین استفاده از انواع نور پردازی، نمایش تصویر و یا شیئی که روشنایی آن بیشتر از روشنایی علائم خروج بوده یا در مسیر رویت علائم خروج توجه را به فرد جلب کند، مجاز نخواهد بود.
علائم خروج اضطراری باید ساده و قابل فهم برای همگان بوده و کلمه “خروج” را بطور ساده خوانا و آشکار نشان دهند.
هر راه عبور یا راه پله ای که خروج نبوده و به دسترس خروج نیز منجر نمی شود. اما به دلیل موقعیت خود ممکن است با یک خروج یا دسترس خروج اشتباه گرفته شود. باید با علامتی تایید شده که عبارت ” خروج نیست ” بر آن نوشته شده ، مشخص گردد.
علائم خروج باید بوسیله یک منبع نور قابل اطمینان ، از روشنایی مناسب برخوردار باشد. تابلو خروج می توانند از درون روشن یا از بیرون نورپردازی شوند . اما در همه حال و در هریک از دو حالت روشنایی عادی و اضطراری بنا ، باید به خوبی دیده شوند.

شدت روشنایی تابلو خروج اضطراری چه از بیرون و چه از داخل نور پردازی می شوند نباید کمتر از 54 لوکس باشد.

در تمام مواردی که در این مقررات ، پیوستگی روشنایی راههای خروج تصریح شده، علائم خروج باید بطور پیوسته روشن باشند. مگر در مواردی که همزمان با فعال شدن شبکه حریق ، روشنایی تابلو خروج بصورت چشمک زن در می آیند. همچنین در تمام مواردی که در این مقررات ، ضرورت استفاده از تسهیلات روشنایی اضطراری اعلام شده ، علائم خروج باید به شبکه روشنایی اضطراری متصل باشند.

روشنایی راههای خروج

روشنایی راههای خروجی باید به گونه ای طراحی و تنظیم شود که در مواقعی از شبانه روز که بنا مورد تصرف است. تامین روشنایی به طور مداوم و پیوسته بر قرار باشد. و متصرفان بتوانند راه را به درستی تشخیص داده و مسیر خروج را به راحتی طی کنند.
خروج نباید کمتر از 10 لوکس باشد . در تصرفهای تجمعی، در حین اجرای تئاتر یا نمایش فیلم و اسلاید، شدت روشنایی کف راههای دسترس خروج استثناً می تواند به حداقل 2 لوکس کاهش داده شود.
تعداد و موقعیت منابع روشنایی و طرح نور پردازی باید به گونه ای باشد. که با خارج شدن یک چراغ یا منبع روشنایی از مدار، هیچ قسمت از راه خروج در تاریکی فرو نرود.
برق مورد نیاز برای روشنایی مسیرهای خروج باید از منبع مداوم و مطمئن تامین شود. در مواردی که حفظ تداوم روشنایی مسیرهای خروج به تعویض منبع تامین برق بستگی یابد. این تعویض باید طوری پیش بینی شود که وقفه محسوس در روشنایی راههای خروج ایجاد نگردد. چنانچه از ژنراتور های اضطراری استفاده می شود ، شبکه باید بطور خودکار عمل نموده و وقفه ایجاد شده در روشنایی ، از 10 ثانیه بیشتر نشود.
ژنراتورها برق اضطراری باید بتواند به مدت حداقل 1.5 ساعت ، شدت روشنایی مقرر شده را تامین کنند. پس از گذشت این زمان ، شدت روشنایی می تواند به 6 لوکس افت کند.
سیستم روشنایی اضطراری باید از نوع عملکرد پیوسته یا از نوع عملکرد خودکار بدون واسطه و خود تکرار انتخاب شود.
در مواردیکه برای روشنایی اضطراری راههای خروج، از نیروی باطری کمک گرفته شود. نحوه طراحی سیستم، نوع باطریها و چگونگی شارژ شدن آنها باید به تایید مقام قانونی مسئول برسد.