روشنایی, مقالات روشنایی اضطراری (ایمنی)

انواع چراغ اضطراری: تفاوت عملکرد و سیستم‌های باتری

آشنایی با انواع مدل های چراغ اضطراری

راهنمای جامع شناخت انواع چراغ اضطراری و سیستم‌های روشنایی ایمنی

سیستم‌های روشنایی ایمنی از نظر عملکرد، نحوه تغذیه باتری پشتیبان و سیستم کنترل و مانیتورینگ، تنوع بسیار بالایی دارند که اغلب در زمان طراحی و انتخاب با یکدیگر اشتباه گرفته می‌شوند. شناخت دقیق انواع چراغ اضطراری به شما کمک می‌کند تا بهترین استراتژی را برای حفظ ایمنی ساختمان در زمان قطع برق پیاده‌سازی کنید.

در این مقاله، انواع مختلف سیستم‌های روشنایی اضطراری را از دو دیدگاه «نحوه عملکرد» و «منبع تغذیه» به صورت تخصصی مورد بررسی قرار می‌دهیم.

۱. طبقه‌بندی انواع چراغ اضطراری از نظر عملکرد

چراغ‌های ایمنی از لحاظ عملکرد به پنج دسته اصلی تقسیم می‌شوند که هر کدام کاربرد و استانداردهای خاص خود را دارند:

الف) چراغ اضطراری دائم‌کار (Maintained)

این نوع چراغ در زمان اتصال برق شهری دقیقاً مانند یک چراغ معمولی کار می‌کند و به طور دائم روشن است. اما به محض قطع شدن شبکه توزیع، تغذیه چراغ به خروجی باتری متصل شده و چراغ بدون وقفه، تا زمان اتمام شارژ باتری پشتیبان به عملکرد خود ادامه می‌دهد.

  • کاربرد: عمده استفاده از این سیستم برای علائم نورانی «خروج ایمنی» (Exit Signs) است که باید بر اساس استانداردهای بین‌المللی همواره روشن باشند.

چراغ اضطراری عملکرد دائم

ب) چراغ اضطراری شرایط اضطراری کار (Non-Maintained)

این مدل برخلاف نوع Maintained، در شرایط نرمال (هنگام اتصال برق شهری) کاملاً خاموش است. برق شهر در این چراغ‌ها تنها برای شارژ کردن باتری استفاده می‌شود و چراغ صرفاً در صورت قطع برق، به عنوان منبع نور اضطراری روشن می‌گردد.

  • کاربرد: تامین روشنایی راهروها و مسیرهای خروج در شرایط بحرانی جهت جلوگیری از ایجاد پنیک و ترس.

چراغ اضطراری عملکرد موقت

ج) چراغ ایمنی ترکیبی (Combined)

چراغ‌های Combined ترکیبی از دو حالت قبلی هستند. این تجهیزات شامل دو یا چند منبع نوری (یا یک منبع با قابلیت تامین حداقل ۲ سطح روشنایی) می‌باشند. در حالت عادی یکی از لامپ‌ها روشن است و در زمان قطع برق، تمام ظرفیت نوری فعال می‌شود تا ایمنی مسیر فرار تضمین گردد.

د) مدل چندمنظوره (Compound)

انواع چراغ اضطراری مدل Compound جهت پیاده‌سازی همزمان مدارهای دائم‌کار و موقت استفاده می‌شوند. این چراغ‌ها دارای دو مدار روشنایی جداگانه هستند؛ در شرایط نرمال چراغ در حالت دائم‌کار است و در زمان قطعی برق، مدار موقت نیز فعال می‌شود. از باتری این سیستم می‌توان به عنوان منبع تغذیه برای مدل‌های تلسکوپی نیز بهره برد.

هـ) چراغ تلسکوپی  (Satellite)

چراغ‌های Satellite صرفاً جهت تامین روشنایی ویژه ایمنی در زمان قطع برق به کار می‌روند. عملکرد آن‌ها به صورت Non-Maintained است و اصولاً به باتری‌های پشتیبان بسیار قدرتمندی مجهز هستند.

چراغ اضطراری Satellite

 

 

۲. دسته‌بندی انواع چراغ اضطراری بر اساس منبع تغذیه

یکی دیگر از استانداردهای طبقه‌بندی سیستم‌های روشنایی ایمنی، نحوه تامین برق آن‌ها در شرایط خاموشی است. این ساختار به دو دسته کلی تقسیم می‌شود:

سیستم باتری داخلی یا سرخود (Self-Contained)

در این حالت، هر چراغ منبع تغذیه و باتری مخصوص به خود را درون بدنه‌اش جای داده است. به دلیل هزینه‌های پایین‌تر نصب، این سیستم در پروژه‌های کوچک و متوسط محبوبیت بسیار بالایی دارد.

  • مزایا:

    • نصب سریع‌تر و ارزان‌تر به دلیل عدم نیاز به کابل‌کشی‌های پیچیده.

    • امکان استفاده از سیم‌های برق معمولی (برخلاف سیستم باتری مرکزی که نیازمند کابل‌های مقاوم در برابر حریق است).

    • روشن شدن خودکار چراغ در صورت قطع شدن کابل برق همان نقطه.

    • قابلیت توسعه آسان سیستم با اضافه کردن چراغ‌های جدید.

  • معایب:

    • تاثیرپذیری باتری‌ها از شرایط دمایی محیط نصب (کاهش راندمان در گرمای شدید).

    • محدودیت عمر باتری‌ها بین ۲ تا ۴ سال.

    • زمان‌بر بودن فرآیند تست دوره‌ای (نیاز به بررسی تک‌تک چراغ‌ها به صورت مجزا).

سیستم باتری مرکزی (Central Battery)

در این ساختار، برق مورد نیاز از یک منبع باتری مرکزی تامین می‌شود. باتری‌ها در یک اتاق مخصوص قرار دارند و برق (به صورت AC یا DC) از طریق کابل‌های نسوز و تابلوهای توزیع به انواع چراغ اضطراری در طبقات مختلف ساختمان ارسال می‌شود. در پروژه‌های بسیار بزرگ که طول عمر و تعمیر و نگهداری آسان در اولویت است، این سیستم توجیه اقتصادی پیدا می‌کند.

  • مزایا:

    • تعمیر، نگهداری و تست سیستم بسیار آسان و متمرکز است.

    • طول عمر بالای باتری‌ها (بین ۵ تا ۱۰ سال).

    • عدم تاثیرپذیری عملکرد سیستم از دمای محل نصب چراغ‌ها.

    • توجیه اقتصادی بالا در پروژه‌هایی با تعداد چراغ بسیار زیاد.

  • معایب:

    • هزینه بالای راه‌اندازی و تجهیزات اولیه.

    • هزینه سنگین کابل‌کشی (الزام به استفاده از کابل‌های ضد حریق).

    • وابستگی کل سیستم به یک منبع (خرابی باتری مرکزی یا قطعی مسیر اصلی می‌تواند بخش بزرگی از ساختمان را در تاریکی فرو ببرد).

    • نیاز به اختصاص یک اتاق مجهز به سیستم تهویه مناسب برای نگهداری باتری‌ها.

سیستم سنترال باتری

نتیجه‌گیری

انتخاب صحیح میان انواع چراغ اضطراری نیازمند بررسی دقیق ابعاد پروژه، بودجه و استانداردهای ایمنی ساختمان (HSE) است. برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده محصولات استاندارد، می‌توانید به بخش مقالات سیستم‌های روشنایی اضطراری سانوتک مراجعه نمایید و یا برای مطالعه توضیحات کامل‌تر، بخش مقالات تخصصی روشنایی اضطراری ما را بررسی کنید.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *